Među milijunima deklasificiranih dokumenata američke obavještajne agencije CIA-e, pojavljuju se intrigantni izvještaji koji se tiču Josipa Broza Tita, jugoslavenskog vođe i ključne ličnosti Hladnog rata. Prema pisanju 24sata.hr, jedan od najzanimljivijih izvještaja dolazi iz samog vrha sovjetskog Politbiroa, a autor je navodni doušnik poznat kao “duboko grlo”, pišu: 24sata.hr
Lažni Tito i mit o prstu: Dezinformacija ili stvarna konfuzija?
Jedna od najraširenijih teorija zavjere u bivšoj Jugoslaviji tvrdi kako “lažni Tito” ima sve prste, dok je “pravi” izgubio srednji prst. No, policijski karton iz 1928. godine, nakon Brozova uhićenja, bilježi samo “brazgotinu na srednjem prstu”, što osporava ovu teoriju. Ozljede iz Prvoga svjetskog rata i nesreće u radioni bile su česte u Brozovu životu, a i dokumentirana visina od 170 cm te plava kosa dodatno učvršćuju njegov identitet.
Fjodorovič Kumarev: Tito kao sovjetski igrač?
Prema CIA-inu izvještaju iz listopada 1948., jedan doušnik iz Politbiroa tvrdi da je Tito zapravo sovjetski maršal pod imenom Fjodorovič Kumarev, te da sukob sa Staljinom nije bio stvaran, nego insceniran radi širenja komunističkog utjecaja na Zapad.
Agent navodi kako Molotov, a ne Staljin, u tom razdoblju preuzima ključnu ulogu u Moskvi, dok se Tito prikazuje kao instrument sovjetskog plana za destabilizaciju Istočnog bloka i izvođenje “kontroliranog kaosa”.
Popis pseudonima koji zbunjuje i danas
Josip Broz je, prema dokumentima, koristio više desetaka pseudonima: od Valtera, Metalca, Tomaneka, Otta, Ivana Kostanjšeka do W. Viktorowa. U dokumentima CIA-e ističe se da nikada nije bio poznat kao Fjodorovič Kumarev, iako se upravo pod tim imenom raspravlja o njemu na Jalti.
Konflikti u Politbirou: Tito odbija rusku nadmoć
U izvještaju datiranom 15. listopada 1948., ističe se da Tito odbija izvršavati Malenkovljeve naredbe, iako se javno deklarira lojalnim Staljinu i Molotovu. Sukob eskalira kad Malenkov tvrdi da su Rusi superiorni Jugoslavenima. Tito to smatra neprihvatljivim, što dovodi do burne rasprave u kojoj i Staljin i Molotov podižu ton.
“Ako uskoro ne riješite svoje nesuglasice, bit ću prisiljen zauzeti vaše teritorije silom!” – navodno viče Staljin.
Dezinformacije, dvostruki agenti ili stvarna dilema?
Zagonetka o pravoj prirodi Titove uloge i njegove povezanosti s Moskvom ostaje otvorena. Možda se radi o dezinformacijama doušnika, dvostrukom agentu, ili tek o krivoj interpretaciji događaja u kompleksnom kontekstu Hladnog rata.
Jedno je sigurno: CIA je i tada, kao i danas, pokušavala prodrijeti u duboko zatvorene strukture sovjetskog bloka. A Tito, sa svim svojim identitetima, i dalje ostaje figura oko koje se pletu teorije, legende i špijunske intrige.